Berivan filminin yönetmeni Kültür Bakanlığı'nı yalanladı

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bandrol vermediği ve Türkiye'de dağıtımı yasaklanan Aydın Orak'ın "Bêrîvan / Bir Başkaldırı Destanı" adlı belgesel filmi, geçen Mayıs ayında yapılan 64.Cannes Film Festivali Türkiye standında Türkiye'yi temsilen sergilendi. Kültür Bakanlığı, filmin Türkiye'yi temsil etmesinin söz konusu olmadığını açıkladı ancak filmin yönetmeni Aydın Orak, “Cannes Türkiye standı için hazırlanan katalogun ilk sayfasında Bêrîvan'ın tanıtımı ve bilgileri var” diyerek Bakanlığı yalanladı. 


KÜLTÜR BAKANLIĞI ÖNCE SERGİLEDİ, SONRA YALANLADI

Belgesel filmi yasaklayan Kültür Bakanlığı, dünyanın en prestijli film festivallerinden olan Cannes Film Festivali'nde Türkiye'den filmleri tanıtmak amacıyla açtığı stantta, Berivan’ı da sergiledi. Basın ve yayın organlarında bu haberin yayınlanması ardından Kültür Bakanlığı bugün bir açıklama yaparak, belgesel filmin Cannes'da Türkiye'yi temsil etmesinin söz konusu olmadığını söyledi. 

Berivan filminin "Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" gereği 24 Mart'ta incelenerek Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu'na sevk edildiğini belirten Kültür Bakanlığı’nın açıklamasında şu ifadeler yer aldı: "Sektör temsilcileri, üniversite öğretim üyeleri ve Bakanlık yetkililerinden oluşan Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu'nun, eser hakkındaki 1 Nisan tarihli oy birliğiyle alınan kararı, 'Kamu düzenini olumsuz yönde etkileme amaçlı tarihi olayları çarpıtan, toplumda kin, nefret ve düşmanlığı körükleyen, Türk milletinin birlik ve beraberliğini bozucu, PKK propagandası yapan unsurlar içermesi nedeniyle ticari dolaşıma ve gösterime sunulması oy birliği ile uygun bulunmamıştır' şeklindedir.

Bu karar sonucunda filmin ticari dolaşıma girmesine izin verilmemiştir. Filmin festivallerde gösterilmesine yönelik olarak adı geçen kurulun herhangi bir karar alması uluslararası sözleşmeler gereği mümkün değildir."

KATALOG KÜLTÜR BAKANLIĞI’NI YALANLIYOR

Cannes Film Festivali’nde yaşanan durumu, filmin Türkiye’de yasaklandığı süreci ve yarattığı sonuçları ANF’ye değerlendiren yönetmen Aydın Orak, Cannes’daki Türkiye standı için hazırlanan katalogun ilk sayfasında Bêrîvan'ın tanıtımı ve bilgilerinin yer aldığını ifade etti ve “bunu inkar etmenin hiçbir mantığı yoktur” dedi. 

Getirilen yasağa rağmen filmin Cannes’daki Türkiye standında yer aldığını söyleyen Orak, şöyle konuştu: “T.C. Kültür Bakanlığı her yıl Cannes Film Festivali'nde Türkiye standı açıyor. Bu standta o yıl içerisinde Türkiye'de yapılan film, belgesel ve kısa filmler sergiliyor. Destaneke Serhildanê: Bêrîvan filmi de o stand ve Türkiye katalogunda yer aldı. T.C Kültür Bakanlığı açıklamasında Bêrîvan filminin Türkiye'yi temsil etmediğini, böyle bir şeyin söz konusu olmadığını söylüyor.

Soru şu: Kültür Bakanlığı'nın her yıl açtığı stantta 2011 Cannes Film Festivali'nde Bêrîvan filminin stantta yerini alıp, katalogda yer alıp almadığıdır? Cannes Türkiye standı için hazırlanan katalogun ilk sayfasında Bêrîvan'ın tanıtımı ve bilgileri var. Ve filmin 25 tane kopyasını kimlere dağıtıldığının da raporları mevcut, bunu inkar etmenin hiçbir mantığı yoktur.”

FİLM NEDEN YASAKLANDI

Orak, filmin Bakanlık tarafından yasaklandığı süreci anlatırken, “Film Avrupa'nın birçok ülkesinin yanı sıra 30. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gösterildi. İstanbul Film Festivali'nden sonra filmi Türkiye'de vizyona koyacaktık. Eser işletme belgesi için Kültür Bakanlığı'na başvuruda bulunduk” diye belirtti.

Orak’a göre filmin Türkiye'de vizyona girmesi şu gerekçeyle yasakladı: "Tarihi olayları çarpıtmak', 'toplumda kin ve nefreti körüklemek', 'Türk milletinin birlik ve beraberliğini bozmak' ve 'PKK propagandası yapan unsurlar içermesi."

TARİHİ TERSİNE ÇEVİREMEZSİNİZ

“Bir filmin neden yasaklanma gereği duyulduğunu hiçbir zaman anlamadım” diyen Orak, şöyle devam etti: “Bir taraftan filmi yasaklıyorsunuz, diğer taraftan aynı filmi Avrupa'da sahipleniyorsunuz. İçte yasak, dışarıda serbest! Dışarıya demokrat ve ilerici olduğunuzu mu anlatmaya çalışıyorsunuz acaba, içeride ne kadar yasakçı ve gerici olduğumuzu saklayarak.

Umarım Kültür Bakanlığı bu yasaklama kararını geri çeker ve nasıl Cannes Film Festivali'nde filmi Türkiye'yi temsilen sergilediyse, bu sahiplenmeyi ülke içinde de gerçekleştirir.

Tarihi tersine çeviremezsiniz. Gerçek bir olayı gerçek görüntü ve tanıklarıyla anlattığım filmden korkmaya gerek yok. Türkiye normal bir ülke olacaksa gerçekleştirdiği katliamlarla yüzleşmek zorundadır.”

FİLM GERÇEK GÖRÜNTÜLERDEN OLUŞUYOR

1992'de Şırnak'ın Cizre ilçesinde gerçekleşen Newroz kutlamalarının kanlı bastırıldığı ve gerçek görüntülerle kurgulanan "Bêrîvan: Bir Başkaldırı Destanı" filmi, 17 yaşındaki Bêrîvan'ın direnişini de paralelinde beyaz perdeye aktarıyor. Orak filme ilişkin şunları söylüyor: “Film 1992'de Cizre Newroz'unu konu alıyor. Devletin Cizre'de gerçekleştirdiği katliamı belgeliyor. Güvenlik güçleri 17 insanı katlediyor. Filmde bu katliamın gerçek görüntüleri kullanıldı. Filmde kurmaca tek bir görüntü, tek bir diyalog yok. Tüm görüntüler gerçek.”

Berivan filminin gösterimi 30. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nin yanı sıra Avrupa'nın 10'dan fazla ülkesinde yapıldı. 

Maxime Azadi- ANF